LabBlog!
Bizi Takip Edin...
Kategoriler  
  Üye Girişi
  Yeni Üyelik
Birimler

Yüzeysel Mantar Enfeksiyonları Nelerdir ?


Yüzeysel Mantar Enfeksiyonları Nelerdir ?
Mantarlar doğada her yerde bulunurlar. Havadan, topraktan, hayvanlardan ve insanlardan bulaşabilirler. Yüzeysel mikozlar başlıca üç tip cilt enfeksiyonlarına yol açarlar;

  • Dermatofitozlar
  • Kandidiazis (yüzeysel formları)
  • Malassezia enfeksiyonları

Dermatofitozlar

İnsan vücudunun keratinize dokularının (deri, saç,tırnak) dermatofitler olarak adlandırılan bir grup filamentöz mantarlar ile gelişen enfeksiyonlarını kapsar. Bu grup içerisinde: Trichophyton, Microsporum ve Epidermophyton yer alır. 

Yaklaşık 10 türü insanlarda sıklıkla enfeksiyona yol açar. Bu mantarlar, jeofilik, zoofilik veya antropofolik olarak sınıflandırılırlar. Doğal rezervuarlarının epidemiyolojik açıdan önemi bulunmaktadır. 

Klinik olarak; Tinea pedis (Ayak mantarı), Onikomikoz (Tırnak mantarı), Tinea corporis (vücut mantarı), 
Tinea capitis (kafatası derisi, saç mantarı) şeklinde sınıflandırılabilmektedir. 


Tinea pedis (Atlet ayağı, Ayak mantarı)

Daha sık nemli kaldığı için sıklıkla ayak parmak aralarını tutar, parmak aralarında beyazlaşma, soyulma ve kaşıntı yapabilir. Bazen ayak tabanı da tutulabilir. 20-50 yaş arasında ve erkeklerde daha çok görülür.
  • Sıcak ve nemli ortamlarda daha fazla görülür.
  • Ortak kullanılan, terlik, çorap, ayakkabılar dışında ortak kullanılan duş ve havuzlar bulaşmayı sağlayabilir.
  • Uzun süreli aynı kapalı ayakkabının veya botun giyilmesi veya çıplak ayak dolaşmak mantara neden olabilir.
  • Aşırı terleme de bu mantara zemin hazırlar.

Onikomikoz (Tırnak mantarı)

Dermatofitler veya Candida türleri ile oluşur. En çok ayak tırnaklarında görülür, tırnak altında kalınlaşma ve renk değişimi olabilir. Tırnak parlaklığını yitirir, kalınlaşır, sarı veya sarı-kahverengi olur. El tırnakları pek sık tutulmaz. Aynı şekilde ortak kullanılan, terlik, ayakkabı, ortak duş, havuz gibi ortamlar veya çıplak ayak yere basmak neden olabilir. 

Tinea pedis sıklıkla bu enfeksiyona eşlik eder.

Tinea corporis (Vücut mantarı)

Kızarıklık, pullanma, kaşıntı gibi belirtilerle başlar. Lezyon çevresine doğru halka şeklinde ilerlerken orta bölgesi düzelmeye başlar. Erkeklerde kasık bölgesinde, kadınlarda ise meme altlarında daha sık görülür. Çocuklarda bez bağlanan bölgede benzer enfeksiyonlar görülebilir. Bebek bezi bölgesi ve meme altı bölgesinde etken sıklıkla Candida’lardır. Mantarlı bölgenin kaşınmasına bağlı ellerde de görülebilir. 

Tineacapitis (Kafatası derisi, saç mantarı)

Çocuklarda sık görülen bir enfeksiyondur. Genellikle saçlar belli bir bölgede dökülür. Aynı bölgede kızarıklık, pullanma vardır. Saçlar çekildiğinde kolayca ele gelir. Hayvanlardan bulaşan tiplerinde iltihaplanma ve kızarıklık daha fazladır. Dermatofit enfeksiyonları sıklıkla karakteristik lezyonlarla birlikte bulunur, ancak tanı konması güç olabilir, yanlış tanı konma olasılığı da vardır. Bu tip durumlarda, doğru tanı ve tedavi için laboratuvar testleri önemlidir. Tedavi, yüzeysel, sistemik veya her ikisinin bir kombinasyonu olabilir. Sıklıkla kullanılan antifungal ilaçlar arasında griseofulvin (Tineacapitis’de “altın standart”), azol grubu ilaçlar (itraconazole ve fluconazole) ve allylamin’ler bulunur. 

Candidiasis

Bir maya türü olan Candida’ların yol açtığı bir grup enfeksiyonlardır. Tüm Candida enfeksiyonlarının %70-80’inden Candidaalbicans sorumludur. Yüzeysel mantar enfeksiyonu olarak cilt, tırnak ve oral muköz membranların enfeksiyonlarının etkeni olabilirler. Sıklıkla bir saprofit olarak bulunan C.albicans genellikle muköz membranlara nadiren de cilde kolonize olur.
Oral, kütanöz candidiasis ve onikomikozların etkeni olabilirler. Daha çok en nemli bölge olan deri kıvrımlarında yerleşir. Koyu kırmızı, parlak, çoğunlukla çevresi beyaz bir zarla kaplıdır. Yanma ve kaşıntı vardır. Kaşıntıya bağlı egzema gelişebilir. Enfeksiyona predispozan faktörler arasında; nem gibi yerel etmenler, genel durumun bozulması, beslenme yetersizliği, aşırı zayıflama,  enfeksiyon, kan hastalıkları, kanser, şeker hastalığı, hormonal değişiklikler gibi nedenler bulunabilir.
Candida türleri Sistemik enfeksiyonlara da yol açabilirler. Enfeksiyonun kesin tanısının konabilmesi için laboratuvar testlerine gereksinim bulunmaktadır.

Bu enfeksiyonların tedavisinde: Nystatin, topkalterbinafine ve topikal ya da sistemik azol türevleri kullanılabilir. 

Malassezia enfeksiyonları
Lipofilik mayaların yol açtığı enfeksiyonlardır. Pityriasis versicolor (Tinea versicolor) etyolojik ajan olarak enfeksiyonların çoğunda rol almaktadır. P.versicolor ciltte sıklıkla rastlanan, tekrarlamaya meyilli, iyi huylu, sıklıkla asemptomatik, ve fırsatçı enfeksiyonlara yol açar. Klinik olarak kendine özgü kepek benzeri pullanma döküntüleri  ile göğüste, ektremitelerin proksimal kısımlarında hipo veya hiper pigmente maküllere yol açar. Tinea versicolor, sıklıkla gençlerin özellikle göğüs, sırt, üst kol ve bacak derisini etkileyen bir mantar enfeksiyonudur. Genellikle yüzü etkilemez. 

Mantarların daha sık görülmesine neden olan faktörler yüksek nemin yanısıra bağışıklık sisteminde veya hormonlarda bozukluklar olabilir. Cilt döküntülerinin mikroskopik olarak incelenmeleri tanı koydurucudur.
Çok yaygın hastalığı olan kişiler dışında azol grubu  ilaçlar veya terbinafine’in topikal tedavide kullanımı  yeterlidir. Bu kişilerde ise, oral azol grubu (itraconazole ve fluconazole) kullanımı gerekmektedir. 

Yüzeysel mikozlarda çalışılabilecek laboratuvar testleri aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.

Hastalık

Örnek

Test

Dermatofitozlar

Saç, deri, tırnak

Mantar , direkt mikroskopik inceleme

(Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton)

 

 

Mantar kültürü

Candidiasis

Deri, tırnak, muközmembran örnekleri

Mantar , direkt mikroskopik inceleme
Mantar kültürü
Beta glucan antijeni
Candidaalbicans antikoru (Ig A, M,G)
Candida DNA PCR

Malassezia enfeksiyonları

Deri  örnekleri

Mantar , direkt mikroskopik inceleme

Daha fazla bilgi için Acıbadem Labmed'e 0216 544 38 38 no’lu telefondan ulaşabilirsiniz.



Acıbadem Lab Tarafından 16 Ekm.14 tarihinde gönderildi.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapabilirsiniz!
İsim, Soyisim
E-Posta

E-Posta Bülteni
Gelişmelerden haberdar olun.