LabBlog!
Bizi Takip Edin...
Kategoriler  
  Üye Girişi
  Yeni Üyelik
Birimler

GDO nedir?


GDO nedir?
“Genetiği Değiştirilmiş Organizma”ların simgesi olan GDO, rekombinant DNA teknolojisi ile üretilen transgenik ürünlere verilen isimdir. Bir organizmanın belirli bir özelliği determine ettiği bilinen bir veya bir kaç geninin inhibe edilmesi, aktarılması veya değiştirilmesi ile elde edilmektedir. Laboratuvar koşullarında izole edilen DNA, sarmal yapısı enzimatik yöntemler kullanılarak açılmakta, ilgili gen bölgesi kesilerek diziye promotor gen, istenilen gen, terminatör gen eklenmekte, daha sonra sarmal yeniden oluşturularak işlenmiş ve değiştirilmiş DNA’nın bakterilere entegrasyonu sağlanmaktadır. Bakterilerde çoğaltılan genetik materyal, özel koşullarda ve kontrollü aşamalar ile organizmaya aktarılarak çoğalma sonucunda yeni genetik materyali taşıyan soyların meydana gelmesi sağlanmaktadır. Gen transferi istenilen bir özelliği elde etmek için bir başka türe ait genin aktarılması veya değiştirlmesi ile yapılır. Bazı durumlarda da belli bir özelliği determine eden gen inaktif hale getirilerek bu özellik baskılanır.

Hibridizasyondan farkı nedir ?

Hibridizasyonda genetik aktarım tesadüfidir. Baskın genlerin yeni elde edilecek türde yer alacağı varsayılarak yüzyıllardır her tür bitki ve hayvan üretiminde yapılagelmektedir. Burada ise kodları ve özellikleri tanımlanmış genler, diziler veya fragmanlar kontrollü olarak değiştirilmek istenilen organizmanın DNA dizisine hızlı bir şekilde aktarılır. Bu aktarımı kontol etmek için kullanılan restriksiyon enzimleri ile birlikte markerlar kullanılarak entegrasyonun yapıldığı gen bölgesi tanınabilir. GDO ürünlerinin tüketicilerde antibiyotik direncine neden olduğu iddiası bulunmaktadır. Bu önyargı, yeni genin üretildiği bakterilere antibiyotik direnç geninin de eklenerek antibiyotikli besiyerlerinde üretim sırasında seçilmelerinden kaynaklanmaktadır.

Neden bakteriler kullanılıyor ?

Biyolojik olarak çok basit, çok hızlı üremeleri, tüm genetik materyali ayrıntılı olarak tanımlanmış olması nedeniyle E. coli kullanılır. Bu bakterilerde çoğaltılan genler izole edilerek genetiği değiştirilecek ürüne aktarılır.  

Olumlu ve olumsuz etkiler nelerdir ?

  • Fonksiyonel gıdaların üretimi, ulaşılabilirliği artmakta, pestisit - herbisit kullanımı azalmaktadır.
  • İnanılanların aksine allerjenlerden arındırılmış gıda üretimi mümkündür.
  • Buna karşın çevresel florada zararlılar yanında faydalı canlıların zarar görme potansiyeli vardır.
  • İstenmeyen türlerin üremesi ihtimali olsa da bu ihtimal kimyasallar, ışınlama ve doğal nedenlerden kaynaklanan mutasyonlardan fazla değildir.
  • Genetik materyalin tüketen kişilere aktarılması biyolojik olarak mümkün değildir.
  • Ürünlere ait tohum ve eşey hücrelerinin yayılarak normal florayı baskılaması ve biyolojik çeşitliliği tehdit etmesi en önemli potansiyel tehlikedir. Bu ürünlere ait tohumların infertil olması aslında bir önlemdir.
  • Böcek ve arılar, rüzgar, su, ya da başı boş bırakılan hayvanların kontrolsüz çiftleşmeleriyle yaygınlaşması mümkündür.
GDO içeren ürünlerin zararları ile ilgili bilimsel çalışmalar neleri göstermektedir ?

Konu ile ilgili yayınlanmış referans nitelikte çok sayıda bilimsel çalışma bulunmaktadır. Bir kısmı, ürünleri bilinen etkileri ile değerlendirdiğinde sağlık üzerinde etkisiz olduğunu gösterirken, bir kısmı da çalışma sonuçlarında potansiyel tehditlerden söz etmektedir. Bazı çalışmalar ise ciddi biyolojik deformasyonlar, teratojenik etkiler, infertilite, alerjenik etkiler, antibiyotik direnci, disfonksiyonlar gibi ciddi etkiler doğurduğunu savunmaktadır. Bu etkileri savunan çalışmaların sınırlı sayıda denekle çalışıldığı, deneylere etki eden diğer parametrelerin göz ardı edildiği saptanmış ve  tekrarlanabilirliği olmadığı, ya da hedef tüketicilerde aynı sonuçlara neden olmadığı gösterilmiştir. Bununla birlikte, aranan ve ilerideki çalışmalarda gösterilecek etkilerin bulunma ihtimali yok sayılamaz. Bu nedenle de dünyada bir çok merkez bilimsel çalışmalara devam etmektedir.  

GDO’lu ürünler nasıl saptanıyor ?

Bir ürünün GDO içerip içermediği “Real Time - Polymerase Chain Reaction” teknolojisi ile saptanmaktadır. Bu teknoloji ile üründe sadce 5 adet DNA dizisinin ya da yabancı gen içeren genetik dizi fragmanının bulunması yeterlidir. Bu diziler promotor ve terminatör genlerin varlığı ile gösterilir. Öyle ki, bunları ileri derecede işlenmiş ürünlerde dahi saptamak mümkündür. Örneğin GD bir üründen elde edilen jelatinle kaplanmış bir ilaç tabletinde, veya; GD soya fasülyesinden elde edilen lesitin içeren gıda ve gıda katkı maddelerinde 1/10000 gibi düşük oranlarda kullanıldığında bile saptamak mümkündür ve laboratuvarımızda bu test uluslararası kuruluşlar tarafından denetlenmek koşuluyla başarıyla çalışılmaktadır. 

Gelecekte neler olacak ?

Gübreye ihtiyaç duymayan, fonksiyonel hale getirilmiş, herkesin ucuz, temiz ve bol besin kaynaklarına ulaşabileceği, tarımsal üretimin kolay ve verimli olacağı bir dünya ideali ile çalışmalar sürdürülmektedir. Burada öncelikler:
  • Üretimin denetimi ve izlenebilirlik,
  • Yerel ve endemik türlerin korunması,
  • Hukuki, bilimsel ve teknik alt yapının geliştirilmesi olmalıdır.



Acıbadem Lab Tarafından 10 Nis.14 tarihinde gönderildi.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapabilirsiniz!
İsim, Soyisim
E-Posta

E-Posta Bülteni
Gelişmelerden haberdar olun.